آدرس مخفی یا Stealth Address به چه معناست و کاربرد آن در بلاکچین!

یکی از بلاک چین‌های محبوب دنیای کریپتوکارنسی که در کلیه حوزه‌های این دنیای نوظهور از پروژه‌های رمزارزی گرفته تا مفهوم دیفای (DeFi) و توکن‌های غیرمثلی (NFT) عملکرد خوبی را از خود نشان داده است، شبکه بلاک چین اتریوم نام دارد. مسلما ظهور اکوسیستم اتریوم نقش کلیدی را در بهبود عملکرد سیستم بلاک چینی در پردازش و تائید تراکنش‌ها ایفا کرده است و می‌توان از آن به عنوان یکی از بلاک چین‌های بسیار تاثیرگذار در حوزه ارز دیجیتال یاد کرد؛ اما همان طور که می‌دانید هیچ گلی بی‌خار نبوده و اتریوم نیز از این قاعده مستثنی نمی‌باشد!

مطمئنا یکی از چالش‌های اصلی و اساسی موجود در پیش روی شبکه بلاک چینی اتریوم و به طور کلی سایر شبکه‌های بلاک چینی، به مسئله حفظ حریم شخصی مربوط می‌شود؛ کلیه تراکنش‌های انجام یافته در این شبکه‌ها کاملا به صورت عمومی قابل مشاهده هستند و در این میان تفاوتی مابین انتقال رمزارزها و معاملات توکن‌های غیرقابل معاوضه NFT وجود ندارد و این درحالیست که بسیاری از تریدرها و سرمایه‌گذاران دنیای کریپتو، علاقه چندانی به این مسئله ندارند و به دنبال روش‌هایی برای حفظ حداکثری حریم خصوصی خویش در فضای بلاک چینی می‌گردند.

تاکنون روش‌ها و راه‌حل‌های متعددی در این زمینه ارائه شده است که یکی از آن‌ها، استفاده از آدرس مخفی (Stealth Address) است و با توجه به نقش این روش در فراهم نمودن حریم خصوصی حداکثری برای تراکنش‌های اتریومی، ما این مقاله از بلاگ کریپتوباز را به بررسی دقیق آدرس مخفی و کاربرد آن در شبکه بلاک چینی اختصاص داده‌ایم؛ اگر شما هم در این زمینه کنجکاو هستید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

آدرس مخفی (Stealth Address) به زبان ساده

مسلما قدم اول در شناخت هر ماهیتی به بررسی آن ماهیت برای دستیابی به یک تعریف جامع و ساده اختصاص دارد که مفهوم آدرس مخفی نیز از این قاعده تبعیت می‌کند و ضرورت دارد که ابتدا یک تعریف ساده و قابل درک از آدرس مخفی ارائه کنیم و سپس به کاربردها و مزایا و معایب آن در شبکه بلاک چینی بپردازیم تا به دیدی روشن‌تر در ارتباط با این راهکار نوین حفظ حریم خصوصی در فضای شبکه‌های بلاک چینی دست پیدا کنید. به توجه به شفافیت ذاتی موجود در شبکه‌های بلاک چینی که در حفظ امنیت آن‌ها موثر است، عملا امکان پنهان کردن تراکنش غیرعملی به نظر می‌رسد و دقیقا در همین نقطه است که آدرس مخفی (Stealth Address) وارد ماجرا شده و راهکاری جالب ارائه می‌کند!

راهکار آدرس مخفی به این صورت است که هرچند نمی‌توان یک تراکنش را از دید شبکه بلاک چینی دور نگه داشت؛ اما آیا نمی‌توان هویت گیرنده را پنهان کرد؟! این دقیقا همان کاریست که آدرس مخفی انجام می‌دهد و با ایجاد یک لایه حفاظتی هویت گیرنده رمزارزها و توکن‌های غیرمثلی را پنهان می‌کند. به بیان بهتر، آدرس مخفی نوعی آدرس یک بار مصرف بوده که قادر است کلید عمومی گیرنده را مخفی می‌کند تا پس از انتقال رمزارز و NFT، هیچ فردی توان ردیابی تراکنش‌های بیت کوین کاربرانی را که از این آدرس‌ها استفاده می‌کنند، نداشته باشد. شاید چنین تصور کنید که آدرس مخفی در تضاد با سیاست‌های شفافیتی بلاک چین (Transparency) می‌باشد؛ اما با بررسی تفصیلی یک مثال عملی در این زمینه متوجه خواهید شد که چنین تصوری اشتباه است.

بررسی یک مثال در ارتباط با نحوه عملکرد آدرس مخفی (Stealth Address)

 تصور کنید که فردی به نام هادی قصد دارد مقدار اتر (ETH) یا یک توکن غیرمثلی را برای احسان ارسال نماید، مسلما در چنین حالتی نه هادی و نه احسان تمایلی ندارند که کلیه جزئیات تراکنش انجام یافته میان آن‌ها، برای کلیه کاربران در شبکه اتریوم در دسترس باشد و از سوی دیگر امکان حذف یا تغییر داده‌ها یا پنهان کردن تاریخچه تراکنش در شبکه بلاک چینی نیز امکان‌پذیر نیست و از آن جایی که انجام تراکنش‌ها به صورت غیرمتمرکز دارای مزایای بسیار زیادی است و این دو نفر نیز به همین علت نمی‌خواهند به سراغ روش‌های متمرکز بروند. در این نقطه است که ENS وارد ماجرا می‌شود، ENS در واقع همان نیم سرویس اتریوم بوده که به وسیله آن آدرس‌های طولانی و گیج کننده اتریوم به عباراتی تبدیل می‌شوند که یادآوری آن‌ها بسیار ساده است.

در این مرحله، احسان نوعی آدرس را به هادی ارسال می‌کند که از طریق ENS دریافت کرده و به وسیله این آدرس هر فردی می‌تواند رمزارز یا توکن‌های غیرمثلی را به کیف پول احسان انتقال دهد و سپس در مرحله بعد به سراغ سیستم‌های مثل تورنادوکش می‌روند که قادر است اطلاعات تراکنش‌های با استاندارد ERC-20 و برخی از توکن‌های غیرقابل معاوضه را مخفی نماید. ناگفته نماند که این آدرس مخفی ممکن است به وسیله هادی یا احسان ایجاد شود؛ اما چیزی که مسلم است این خواهد بود که صرفا احسان به عنوان گیرنده، امکان دسترسی و کنترل این آدرس را خواهد داشت. به بیان دیگر، احسان کلید پرداختی (Spending Key) ایجاد کرده و با مخفی نگه داشتن آن، متا آدرس مخفی را به وجود خواهد آورد و سپس این آدرس را یا در ENS ذخیره می‌کند یا در اختیار هادی قرار می‌دهد.

همان طور که گفته شد، هادی نیز می‌تواند با انجام محاسباتی بر روی این متا آدرس (Stealth Meta-Address)، آدرس شخصی را برای احسان ایجاد نماید و کنترل آن صرفا در اختیار احسان قرار خواهد داشت. پس از انتقال، هادی یک داده با کلید عمومی موقت (Ephemeral Public Key) را در زنجیره شبکه منتشر می‌کند تا از این طریق اثبات نماید که این تراکنش انجام یافته به احسان تعلق دارد. به بیان بهتر، کلید موقت هادی و آدرس متای احسان با همدیگر ترکیب شده و نهایتا بستری را فراهم می‌آورند تا هادی بتواند دارایی‌های دیجیتالی را برای احسان ارسال نماید.

در این حالت همچون سایر تراکنش‌های عادی موجود در دفتر کل توزیع شده، کلیه کاربران به جزئیات تراکنش انجام یافته نظیر تاریخ و مبلغ تراکنش دسترسی خواهند داشت؛ اما امکان ردیابی هویت گیرنده از آن‌ها سلب خواهد شد و به این شکل هم حریم خصوصی کاربران بیشتر تامین می‌شود و هم لطمه‌ای به شفافیت شبکه بلاک چینی وارد نمی‌شود و به طور خلاصه، استفاده از آدرس مخفی، روشی مطمئن برای تامین حداکثری امنیت اطلاعات به هنگام ارسال تراکنش‌ها در شبکه بلاک چینی است.

معایب وجود آدرس مخفی در شبکه بلاک چین

احتمالا تا این بخش از مقاله با مهم‌ترین مزیت استفاده از آدرس مخفی در شبکه بلاک چینی که تامین حداکثری حریم خصوصی است آشنا شده‌اید؛ اما آیا وجود این آدرس مخفی  ممکن است دارای معایبی نیز باشد؟ پاسخ به این سوال مثبت است و عدم استفاده درست از چنین آدرس‌هایی و همچنین به لحاظ اکتشاف موجودی دارای معایبی است که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

اکتشاف موجودی

یکی از معایب موجودی که می‌توان برای استفاده از آدرس مخفی آن را تصور کرد، به بحث اکتشاف موجودی از سوی پروتکل بلاک چین محور برمی‌گردد. تصور کنید که یک وب‌سایتی قصد جمع‌آوری کمک‌های مالی به صورت ارز دیجیتال را دارد و نمی‌خواهد کمک‌های دریافتی را در معرض نمایش عموم قرار دهد و به جای استفاده از یک آدرس عمومی، به سراغ استفاده از آدرس مخفی می‌رود. حال اگر این وب‌سایت هزاران کمک را به وسیله این آدرس مخفی دریافت کند، عملا کشف این تراکنش‌ها و همچنین نسبت دادن آن‌ها به یک کاربر خاص به لحاظ فنی امری چالش برانگیز به نظر می‌رسد و به همین علت پروتکل بلاک چین نمی‌تواند اطمینان یابد که آیا تراکنش انجام یافته است یا خیر و حتی نمی‌داند که این تراکنش متعلق به کدام کاربر خواهد بود!

عدم استفاده درست از آدرس مخفی

اگر مجددا نگاهی به ماهیت و تعریف ارائه شده از آدرس مخفی داشته باشید، متوجه خواهید شد که عملکرد این راه‌حل حفظ حریم خصوصی، بیشتر به شمشیر دو لبه شباهت دارد و همان طور که می‌تواند موجب حفظ اطلاعات و حریم خصوصی کاربران در شبکه بلاک چینی شود، به همان میزان از این توانایی برخوردار است که امنیت بیشتری را برای کاربران خرابکار شبکه نیز فراهم نماید و ردیابی این افراد فعال در شبکه بلاک چینی را به امری محال بدل نماید.

چالش‌های موجود در مسیر توسعه استفاده از آدرس مخفی

هرچند که به نظر ویتالیک بوترین، خالق اتریوم ETH، اجرای فناوری آدرس مخفی در شبکه بلاک چینی ساده است؛ اما نباید این واقعیت را از نظر دور داشت که ایده آدرس مخفی در مراحل اولیه رشد خود قرار داشته و رفته رفته چالش‌های موجود بر سر مسیر استفاده از این فناوری خود را نشان خواهد داد. یکی از این چالش‌ها به مسئله کارمزد و Gas Fee ارتباط دارد. با توجه به این واقعیت که یک آدرس مخفی جدید تولید شده، حاوی اتر نخواهد بود، مالک این آدرس به دلیل عدم توان پرداخت کارمزد تراکنش عملا امکان ارسال هیچ دارایی را از آن نخواهد داشت، مگر این که در قدم اول اتر را از آدرس دیگری انتقال دهد که با انجام چنین کاری، هدف فرد از ناشناس ماندن با شکست روبه‌رو خواهد شد.

برای برطرف کردن این مشکل، خالق اتریوم استفاده از Zero-Knowledge proof را پیشنهاد کرده که تا حدودی روش پر هزینه‌ای به شمار می‌رود. ناگفته نماند که استفاده از آدرس مخفی به تغییرات قابل توجهی در عملکرد کیف پول‌های اتریومی نیز نیاز خواهند داشت و توسعه‌دهندگان کیف پول رمزارزی حتما باید به سمت طراحی کیف پول‌های چند آدرسی حرکت نمایند.

استفاده از آدرس مخفی در بلاک چین؛ راه‌حلی برای ناشناس ماندن!

مطمئنا هیچ کدام از کاربران فعال در شبکه‌های بلاک چینی تمایلی ندارند که کلیه کاربران به اطلاعات تراکنش‌های انجام یافته به وسیله آن‌ها دسترسی داشته باشند و از سوی دیگر نیز با توجه به ماهیت غیرمتمرکز شبکه‌های بلاک چینی، شفافیت امری غیرقابل اجتناب و انفکاک ناپذیر در روند فعالیتی این شبکه‌ها به شمار می‌رود؛ همین مسئله سبب شده تا راهکارهای فرعی در این زمینه ایجاد شود که نه به شفافیت بلاک‌ها در شبکه بلاک چینی صدمه بزند و نه موجب افشای اطلاعات کاربران شود، استفاده از آدرس مخفی همان راه‌حلی است که این هدف را برآورده می‌کند. با توجه به اهمیت آشنایی با مفهوم آدرس مخفی در شبکه بلاک چینی، ما این مقاله از بلاگ کریپتوباز را به بررسی مفهوم و ویژگی‌های آدرس مخفی (Stealth Address) اختصاص دادیم و همان طور که در مطالب فوق مشاهده کردید، امروزه شبکه‌های بلاک چینی نظیر اتریوم، مونرو و غیره به منظور جلوگیری از ردیابی هویت کاربرانی که دارایی‌های دیجیتالی را دریافت می‌کنند، به سراغ استفاده از آدرس مخفی رفته‌اند و با ایجاد یک لایه امنیتی اضافی موجب مخفی ماندن هویت اصلی گیرندگان این دارایی‌های می‌شوند. ناگفته نماند که اگر در ارتباط با مفهوم و کاربرد آدرس مخفی در بلاک چین سوالی دارید که در این مقاله به آن اشاره نشده است، می‌توانید سوال خود را در بخش نظرات مطرح کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت به سوال شما پاسخ دهند.