صورتجلسه تازه نشست ماه ژانویه فدرال رزرو نشان میدهد که سناریوی افزایش دوباره نرخ بهره بار دیگر روی میز سیاستگذاران پولی آمریکا قرار گرفته است. موضوعی که در نگاه اول شاید یک خبر تکراری بهنظر برسد، اما وقتی جزئیات آن را کنار وضعیت فعلی تورم و بازار کریپتو قرار میدهیم، تصویر متفاوتی شکل میگیرد؛ تصویری که میتواند جهت حرکت بیتکوین و سایر داراییهای پرریسک را در ماههای آینده تغییر دهد.
سیگنال جدید فدرال رزرو درباره احتمال افزایش نرخ بهره
انتشار صورتجلسه نشست کمیته بازار آزاد فدرال رزرو (FOMC) مربوط به اواخر ژانویه نشان میدهد که برخی از سیاستگذاران معتقدند اگر تورم بالاتر از سطح هدف باقی بماند، افزایش مجدد نرخ بهره میتواند گزینهای منطقی باشد. در این نشست، نرخ بهره در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشته شد؛ آن هم پس از سه مرحله کاهش نرخ بهره در پایان سال ۲۰۲۵ که نرخ را از سطح ۴.۵ درصد به سطوح فعلی رساند. با این حال، بخش قابلتوجهی از اعضا تأکید کردهاند که اگر روند کاهش تورم متوقف شود، باید آماده واکنش سریع بود.
چرا تورم هنوز دغدغه اصلی سیاستگذاران است؟
تورم آمریکا بر اساس شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) اکنون در سطح ۲.۴ درصد قرار دارد و در ژانویه ۰.۲ درصد افزایش ماهانه ثبت کرده است. این عدد در ظاهر به هدف ۲ درصدی فدرال رزرو نزدیک است، اما فاصلهای که باقی مانده، برای بانک مرکزی اهمیت حیاتی دارد. بخش قابلتوجهی از اعضای فدرال رزرو اعلام کردهاند که روند کاهش تورم ممکن است کندتر و ناهموارتر از پیشبینیهای اولیه باشد. به همین دلیل، برخی سیاستگذاران معتقدند نباید در کاهش بیشتر نرخ بهره عجله کرد.
شکاف میان دیدگاههای انقباضی و محتاطانه در فدرال رزرو
در متن صورتجلسه، نشانههایی از حضور یک جریان «هاوکیش» یا همان جناح متمایل به سیاستهای سختگیرانه دیده میشود. این گروه معتقد است:
کاهش بیشتر نرخ بهره تا زمانی که کاهش تورم بهطور قطعی تثبیت نشده، منطقی نیست.
برخی اعضا حتی پیشنهاد دادهاند که بهتر است نرخ بهره برای مدتی در همین سطح باقی بماند تا دادههای اقتصادی بیشتری جمعآوری شود. در مقابل، اگر تورم طبق انتظارات کاهش یابد، احتمال ادامه روند کاهش نرخ بهره همچنان وجود دارد.
این فضای دوگانه باعث شده بازارها در وضعیت انتظار و احتیاط قرار بگیرند.
جدول وضعیت فعلی سیاست پولی آمریکا
| شاخص کلیدی | وضعیت فعلی | نکته مهم |
|---|---|---|
| نرخ بهره | ۳.۵٪ تا ۳.۷۵٪ | ثابت در نشست ژانویه |
| تورم (CPI) | ۲.۴٪ | بالاتر از هدف ۲٪ |
| احتمال تغییر نرخ در نشست مارس | ۹۴٪ احتمال تثبیت | طبق بازارهای آتی CME |
| آخرین افزایش نرخ بهره | جولای ۲۰۲۳ | احتمال بازگشت این سناریو |
این جدول نشان میدهد که با وجود نگرانیها، بازارهای آتی فعلاً احتمال تثبیت نرخ بهره در نشست ۱۸ مارس را بسیار بالا میدانند.
اثر افزایش نرخ بهره بر بازار کریپتو
بازار رمزارزها معمولاً به تغییرات نرخ بهره واکنش سریع و شدیدی نشان میدهد. دلیل آن روشن است:
وقتی نرخ بهره بالا میرود، سرمایهگذاران ترجیح میدهند سرمایه خود را به سمت داراییهای کمریسک مانند اوراق خزانه یا سپردههای بانکی ببرند؛ زیرا بازدهی مطمئنتری دریافت میکنند.
در چنین شرایطی:
تمایل به سرمایهگذاری در داراییهای پرریسک مانند بیتکوین و آلتکوینها کاهش مییابد.
از سوی دیگر، نرخ بهره بالا هزینه وامگیری را افزایش میدهد. این موضوع باعث کاهش فعالیتهای سفتهبازانه، کاهش استفاده از اهرم و افت سرمایهگذاریهای خطرپذیر در حوزه بلاکچین میشود. با توجه به اینکه احساسات بازار کریپتو در حال حاضر در سطوح پایینی قرار دارد، یک موضع انقباضی جدید از سوی فدرال رزرو میتواند فشار مضاعفی بر قیمتها وارد کند.
ارتباط نقدینگی، نرخ بهره و رفتار بیتکوین
در ماههای اخیر مشاهده شده که بیتکوین بیش از آنکه به کاهش نرخ بهره واکنش نشان دهد، به وضعیت نقدینگی در بازارهای مالی حساس بوده است. به بیان ساده، جریان پول مهمتر از عدد نرخ بهره است. اگر فدرال رزرو مسیر انقباضی در پیش بگیرد و نقدینگی را محدود کند، حتی در صورت عدم افزایش فوری نرخ بهره، بازار کریپتو ممکن است با نوسانات منفی روبهرو شود. برای درک بهتر این موضوع، کافی است به سال ۲۰۲۲ نگاه کنیم؛ دورهای که همزمان با افزایش شدید نرخ بهره، بازار کریپتو یکی از سختترین ریزشهای تاریخ خود را تجربه کرد.
دو سناریوی محتمل برای ماههای آینده
در حال حاضر، اقتصاد آمریکا در نقطه حساسی قرار دارد. دو مسیر اصلی پیش رو دیده میشود: در سناریوی اول، تورم مطابق پیشبینیها کاهش مییابد. در این حالت، احتمالاً فدرال رزرو به کاهش تدریجی نرخ بهره ادامه میدهد و بازارهای پرریسک از جمله کریپتو میتوانند جان تازهای بگیرند. در سناریوی دوم، تورم بالاتر از سطح هدف باقی میماند یا دوباره صعودی میشود. در چنین شرایطی، افزایش نرخ بهره یا حداقل تثبیت طولانیمدت آن محتمل خواهد بود؛ مسیری که میتواند فشار نزولی بر بازار رمزارزها وارد کند.
نتیجه گیری
صورتجلسه ژانویه فدرال رزرو یک پیام روشن داشت: مسیر کاهش نرخ بهره تضمینشده نیست. اگرچه تورم نسبت به اوجهای گذشته کنترل شده، اما هنوز بهطور قطعی در مسیر هدف ۲ درصدی تثبیت نشده است. برای سرمایهگذاران، این یعنی باید آماده سناریوهای مختلف باشند. بازارهای پرریسک مانند کریپتو در چنین فضایی بیش از سایر بخشها نوسان خواهند داشت. چشم بازار حالا به گزارشهای تورمی و دادههای اشتغال دوخته شده است. هر عدد تازه میتواند معادله را تغییر دهد و حتی احتمال بازگشت افزایش نرخ بهره را تقویت کند.
